Từ người thu mua ve chai trở thành trùm bất động sản

Thứ năm 21/11/13 3:29 AM

Nguyễn Thị Nga

Trong danh sách những người giàu có nhất Việt Nam vào thế kỷ 19 thì cái tên Hứa Bổn Hòa – tức chú Hỏa đứng hàng thứ 4.

Ba người còn lại là Huyện Sỹ - Lê Phát Đạt, Tổng đốc Phương - Đỗ Hữu Phương và Bá hộ Xường - Lý Tường Quan.

Vào nữa cuối thế kỷ 19 và nữa đầu thế kỷ 20, hầu như tất cả những căn nhà đẹp, khang trang và tọa lạc tại những vị trí đắc địa nhất khu vực Sài Gòn – Chợ Lớn đều thuộc quyền sở hữu của chú Hỏa và hậu duệ của ông.

Nhiều người kể rằng, trước đây nếu ai có dịp đến nhà chú Hỏa thì sẽ thấy ngay giữa phòng khách của căn nhà có một đôi quang gánh đã cũ được đặt trang trọng trong tủ kính. Nếu không biết rõ về quá khứ của ông thì người ta sẽ thắc mắc là tại sao trong căn nhà sang trọng đó lại xuất hiện một vật dụng rẻ tiền và kỳ lạ như vậy.

Thưở hàn vi, chú Hỏa mưu sinh bằng nghề thu mua ve chai. Và đôi quang gánh đó chính là bạn đồng hành, là “cần câu cơm” của ông. Với đôi quang gánh trên vai, ông đã rong ruổi khắp Sài Gòn – Gia Định lúc bấy giờ mặc cho cái nắng gay gắt hay những cơn mưa như trút nước.

Nhưng chắc chắn rằng chúng ta sẽ không phải mất thời gian và hao tốn giấy mực nếu cả cuộc đời của chú Hỏa chỉ gắn liền với gánh ve chai. Vì cuộc đời của ông quả thật là một bí ẩn mà hàng trăm năm nay chưa có lời giải đáp thỏa đáng.

Lúc sinh thời, nhà nghiên cứu Vương Hồng Sển từng nhận xét rằng “Chú Hỏa không chỉ là người giàu có, mà ông còn là một người có những cống hiến to lớn cho xã hội. Ông có nhiều đóng góp quan trọng trong sự hình thành bộ mặt thành phố Sài Gòn trong thời gian này”.

Làm giàu từ gánh ve chai

Cho tới tận ngày nay, nguyên nhân nào để chú Hỏa từ một người thu mua ve chai trở thành một trong những người giàu nhất Việt Nam thời trước vẫn là một chủ đề tạo ra nhiều tranh cãi.

Mặc dù vậy, hầu hết mọi người vẫn đồng ý với ý kiến cho rằng chú Hỏa đã “phất” lên từ gánh ve chai. Có giai thoại kể rằng, trong một vụ mua bán, chú Hỏa đã vô tình “trúng mánh” vì trong ruột chiếc ghế nệm cũ mà ông thu mua chứa toàn là vàng. Lại có giai thoại khác đồn thổi rằng, ông mua được một bức tượng đồng nhưng trong ruột của nó cũng chứa đầy vàng. Rồi giai thoại khác nữa lại kể là chú Hỏa làm giàu vì vô tình mua được mấy món đồ cổ với giá rất… bèo.

Nhưng qua thời gian, hầu hết những giai thoại này đều bị những người am hiểu kinh doanh bác bỏ. Giới doanh thương có chung nhận xét là chú Hỏa đã làm giàu bằng chính tin thần lao động cần cù và sự nhạy bén, am hiểu thời thế, thương trường của ông. Hay nói cách khác là ngay từ thời đó, chú Hỏa đã có một tố chất mà ngày nay các nhà doanh nghiệp và giới học thuật gọi là kỹ năng và tư duy, tầm nhìn chiến lược.

Nhận xét của giới doanh thương về sau còn được cũng cố thêm tính thuyết phục bằng những tài liệu mà chính quyền thuộc địa để lại. Các tài liệu lưu trữ này cho thấy, thời điểm mà chú Hỏa còn đi mua bán ve chai, chính quyền thuộc địa đã mở cuộc bán đấu giá để thanh lý 20.000 chiếc máy truyền tin cũ, không còn sử dụng được nữa.

Đối với những ông trùm phế liệu ở miền Nam thời đó thì “đống sắt vụn” mà chính quyền thực dân muốn bán không mang lại nhiều giá trị kinh tế cho họ. Nếu thương lượng để mua thì còn nghe được, chứ dùng từ đầu giá nghe có vẻ hài hước.

Nhưng với chú Hỏa thì khác, đây là lúc để ông phát huy hết mọi khả năng tiềm ẩn của mình, là thời cơ trăm năm có một. Với cái đầu thông minh bẩm sinh, chú Hỏa thừa biết rằng với thứ mà người ta cho là “đống sắt vụn”, nếu qua bàn tay và khối óc của ông, nó sẽ trở thành khối tài sản có giá trị to lớn đến không ngờ.

Còn tiếp

Gửi lời bình luận





Gương khởi nghiệp khác